Bir g\u00fcvercin oldu\u011funuzu hayal edin. Kapal\u0131 bir kutunun i\u00e7inde, izole edilmi\u015f haldesiniz. Kontroll\u00fc bir ortamdas\u0131n\u0131z, korkman\u0131za gerek yok. Olduk\u00e7a basit tasar\u0131ma sahip bu d\u00fczenekte bir d\u00fc\u011fme var. Birka\u00e7 kez gagan\u0131z ile d\u00fc\u011fmeyi t\u0131klay\u0131p etraf\u0131 kola\u00e7an ediyorsunuz. Ard\u0131ndan merakl\u0131 bekleyi\u015f\u2026 K\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm a\u00e7\u0131l\u0131p enfes yemlerle bulu\u015fman\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Yemler k\u0131sa s\u00fcrede bitiyor ve tekrar d\u00fc\u011fmeyi gagalay\u0131p b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile d\u00f6ng\u00fcye bir kez daha giriyorsunuz.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u00e7inde bulundu\u011funuz bu kutunun ad\u0131 yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ismi ile an\u0131lan \u00fcnl\u00fc Skinner Box. Skinner \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda edimsel ko\u015fullanmaya odaklanarak bu ko\u015fullanman\u0131n insan davran\u0131\u015flar\u0131na uygulanabilirli\u011fini incelemi\u015ftir. Edimsel ko\u015fulland\u0131rmada denekler, yapt\u0131klar\u0131 bir davran\u0131\u015f\u0131 ve davran\u0131\u015f\u0131n sonucunu ili\u015fkilendirmeyi \u00f6\u011frenir. Dene\u011fin iyi bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda davran\u0131\u015f\u0131 tekrar etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar. G\u00fcvercin oldu\u011funuz bu metaforda d\u00fc\u011fmeyi tekrar tekrar t\u0131klayarak lezzetli yemlere ula\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenmeniz tam olarak bu durumu a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n
<\/p>\n
Skinner Box\u2019un tasarlanmas\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki neden hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki klasik ko\u015fullanman\u0131n insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kompleks yap\u0131s\u0131n\u0131 yeterince a\u00e7\u0131klayam\u0131yor olu\u015fuydu. Bu deney d\u00fczene\u011fi sayesinde izole bir ortamda kontroll\u00fc uyaranlara maruz b\u0131rak\u0131lan dene\u011fin kas\u0131tl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedenleri ve etkileri daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Edimsel ko\u015fulland\u0131rmada bir davran\u0131\u015f\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 art\u0131rmak ya da azaltmak amac\u0131 ile olumlu ve olumsuz peki\u015ftire\u00e7ler kullan\u0131l\u0131r. Olumlu peki\u015ftirme davran\u0131\u015f ve tepkilerin tekrarlanmas\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcller ile te\u015fvik eder. Skinner kutusunun orijinal tasar\u0131m\u0131nda, i\u00e7eride bulunan farenin kazara bir kola dokundu\u011funda s\u00fcrpriz bir yiyecekle (olumlu peki\u015ftire\u00e7) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bu davran\u0131\u015f\u0131 tekrarlamas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Olumsuz peki\u015ftirmeyi de davran\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan tats\u0131z bir durumun sona ermesi \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Skinner kutusunun elektrik ak\u0131m\u0131 (olumsuz peki\u015ftire\u00e7) ile \u00e7evrelendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. E\u011fer deney faremiz ak\u0131m\u0131 kesecek kolu \u00e7ekmeyi ke\u015ffederse bu davran\u0131\u015f onda bir kazan\u0131ma sebebiyet verecek. B\u00f6ylelikle kutuya tekrar konuldu\u011funda, do\u011frudan kola giderek bu negatif durumu ortadan kald\u0131rma davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6\u011frenilmi\u015f olacak.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu d\u00fczene\u011fin tasar\u0131m\u0131n\u0131n ilk a\u015famalar\u0131nda her bir davran\u0131\u015f\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmesi davran\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ad\u0131na \u00f6nemlidir. Ancak, bir s\u00fcre sonra \u00f6d\u00fcllendirme sabit bir \u00e7izgide ilerlemeye ba\u015flar. Bu tekd\u00fczeli\u011fi k\u0131rman\u0131n ve istenilen davran\u0131\u015f\u0131 art\u0131rman\u0131n birka\u00e7 yolundan bahsedelim.<\/p>\n
<\/p>\n
Dene\u011fin \u00f6d\u00fcl\u00fc ne zaman ve nas\u0131l elde edece\u011fini bilmemesi, onu merak duygusuna kap\u0131larak daha \u00f6nce denemedi\u011fi yollar\u0131 denemeye y\u00f6nlendirir ve onu motive eder. Bu ama\u00e7la verilecek \u00f6d\u00fcl\u00fcn s\u00fcre\u00e7 planlamas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, \u00f6d\u00fcllerin belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda verilmesi ya da rastgele da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda ciddi bir ula\u015f\u0131labilirlik fark\u0131 vard\u0131r. Yaln\u0131zca hedeflenen davran\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde verilen \u00f6d\u00fcl, davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011finin temellerini atar.<\/p>\n
<\/p>\n
Peki\u015ftirmenin de\u011ferini art\u0131rmak i\u00e7in konu ile ilgili daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6d\u00fcller de se\u00e7ilebilir. \u00d6rne\u011fin; g\u00fcvercine normalde verdi\u011finizden daha lezzetli bir yem vermeniz ya da \u00f6d\u00fcl\u00fc daha az eri\u015filebilir bir formda sunman\u0131z \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik ve merak unsurunu tetikler. \u00d6d\u00fcl daha \u00e7ekici hale gelir.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz video oyunlar\u0131nda tasar\u0131mc\u0131lar, oyuncular\u0131 oyuna uzun s\u00fcre ba\u011flamak ad\u0131na planl\u0131 takviyeyi baz alarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Operant \u015fartland\u0131rma oyuncuya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k hissini a\u015f\u0131lasa da deneyimden memnun kalman\u0131n en iyi yolu say\u0131lmaz. Ko\u015fulland\u0131rma uyaranlarla davran\u0131\u015flar aras\u0131ndaki temel bir d\u00fczeyde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00dcnl\u00fc oyunla\u015ft\u0131rma uzman\u0131 ve davran\u0131\u015f tasar\u0131mc\u0131s\u0131 Yu-kai Chou geli\u015ftirdi\u011fi Octalysis tasar\u0131m\u0131nda insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tetikleyen sekiz temel motivasyondan bahseder. Bunlardan biri \u201c\u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik ve merak s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc\u201dd\u00fcr. Entelekt\u00fcel bilincimiz bir tehdit an\u0131nda ya da yeni bilgilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda harekete ge\u00e7er. \u0130nsanlar\u0131n ilgisini \u00e7ekmek ve canl\u0131 tutmak i\u00e7in beklenmedik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen bilgiler vermeniz son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu dinamikleri oyunlara entegre eden tasar\u0131mc\u0131lar, do\u011fru risk ve \u00f6d\u00fcl te\u015fviki ile oyunlar\u0131 \u00e7ok e\u011flenceli hale getirebilir. Oyuncu, bir \u00f6d\u00fcl kazanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 heyecan duyar. G\u00fcvercin oldu\u011funuz ana metaforumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Kutunun i\u00e7inde d\u00fc\u011fmeyi gagalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z her an i\u00e7in d\u00fczene\u011fi, rastgele \u00f6d\u00fcllendirmeye g\u00f6re kurgularsan\u0131z, yiyece\u011fin \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131na dair merak\u0131n\u0131z yiyece\u011fin d\u0131\u015fsal \u00f6d\u00fcl olma tan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er. T\u0131pk\u0131 buradaki gibi oyunda da oyuncunun oyuna devam etmesi, \u00f6z\u00fcnde zihinsel merak uyand\u0131rmaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6d\u00fclleri oyunlarda rastgele aral\u0131klarda vermek, oyuncunun \u00f6d\u00fcle ula\u015fmak i\u00e7in oyunu daha da \u0131srarla oynamas\u0131na neden olur. \u00d6d\u00fcl\u00fcn daha az eri\u015filebilir olmas\u0131 ya da \u00f6d\u00fcle ula\u015fma durumunun de\u011fi\u015fken olmas\u0131 merak\u0131 besler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde video oyunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda oyuncular\u0131n oyunlarda uzun s\u00fcre ge\u00e7irmesi bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik temelinde planlan\u0131r. Merak duygusunu te\u015fvik eden oyunlar oyuncuyu ilerlemesi i\u00e7in motive eder.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u00e7sel ve d\u0131\u015fsal motivasyonun edimsel ko\u015fullanma ile ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmas\u0131 sizi oyunda tutan yeg\u00e2ne g\u00fc\u00e7 asl\u0131nda. Bu y\u00fczden iyi tasarlanm\u0131\u015f bir oyunun, oyuncuya farkl\u0131 deneyimler sunarak, olumlu ya da olumsuz kazan\u0131mlar sa\u011flamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Siz siz olun, oyun oynarken nas\u0131l bir Skinner Kutusu\u2019nun i\u00e7inde oldu\u011funuzu sorgulamadan ak\u0131\u015fa kapt\u0131rmay\u0131n kendinizi. Elinizden geldi\u011fince tabii\u2026<\/i><\/p>\n
Bu yaz\u0131 GamFed T\u00fcrkiye ve A\u00e7\u0131k Beyin birlikteli\u011finin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir g\u00fcvercin oldu\u011funuzu hayal edin. Kapal\u0131 bir kutunun i\u00e7inde, izole edilmi\u015f haldesiniz. Kontroll\u00fc bir ortamdas\u0131n\u0131z, korkman\u0131za gerek yok. Olduk\u00e7a basit tasar\u0131ma sahip bu d\u00fczenekte bir d\u00fc\u011fme var. Birka\u00e7 kez gagan\u0131z ile d\u00fc\u011fmeyi t\u0131klay\u0131p etraf\u0131 kola\u00e7an ...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[58],"tags":[47,37,48,49,11,50,51,52],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/135\/revisions\/137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arzukupsar.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}